Üye Girişi
Hoş Geldiniz
Filika hesabınızı görüntülemek için giriş yapın.
Henüz Üye Değil Misiniz?
Kolayca üye olabilirsiniz!

Deneme Motifleri

```html

Küratör: Berrak Göçer

Deneme Motifleri


"Roman gibi deneme de neredeyse her şeyle ilgili neredeyse her şeyi söyleyebilmenizi sağlayan bir edebî araçtır."
– Aldous Huxley

Başlangıçta söz vardı. Söz, insan olup aramızda yaşadı.
Sözün insan olmasıyla hikâyeler geldi. Gılgamış, İlyada, Medea, Beowulf, Binbir Gece Masalları, Leyla ile Mecnun, Romeo ve Juliet...

Hikâyelerin arasına bir noktada düşünceler sızmaya başladı. Roma'da Seneca'nınkiler, Japonya'da Sei Şonagon'unkiler. Nihayet bir Fransız'ın, Michel de Montaigne'nin düşüncelerini bir kitapta toplamayı denemesiyle, günümüzdeki anlamıyla deneme türü doğdu.

Deneme çok geniş kapsamlı, türler arası bir tür. Edebiyat, sanat, bilim, siyaset, seyahat gibi akla gelebilecek herhangi bir konu üzerine yazılabileceği gibi anı, konuşma, monograf gibi formları da kapsıyor. Aldous Huxley denemenin "geleneksel olarak, hatta tanım itibarıyla" kısa olduğunu söylüyor; deneme kitapları da çoğunlukla Montaigne'nin ciltleri gibi derlemelerden oluşuyor. Bununla birlikte, bütünlüklü bir şekilde kitap uzunluğunda olan denemeler de var. Dijital çağın giderek kısalan odak sürelerine karşı yazarlar "neredeyse her şeyle ilgili neredeyse her şeyi" söylerken okurun dikkatini gerektiren bağlar kuruyor, ağlar örüyor.

"Deneme Motifleri"nde bu ağların ipliklerini takip edeceğiz. Yaratıcı kurmaca dışı anlatıların aldığı biçimleri inceleyecek; düne, bugüne, bazen de zamandan bağımsız olarak insanlığa dair söylediklerinin peşine düşeceğiz. Özellikle de yaratan, yazar bir kadın olmanın ne anlama geldiğini, bu anlamın geçmişten günümüze ne kadar değiştiğini ya da ne kadar aynı kaldığını hem seçkideki kitaplar hem de özel konuklarımızla birlikte sorgulayacağız.

Başlangıçta söz vardı. Söz, insan olup aramızda yaşadı. Söz insan olunca, insanlığın anlamlarını sorgulamaya başladı. Gelin, bu sorgulamaların küçük bir kesitine birlikte bakalım.


Bu seçkide okuyacağımız kitaplar:
- Kendine Ait Bir Oda, Virginia Woolf
- Başkalarının Acısına Bakmak, Susan Sontag
- Kaybolma Kılavuzu, Rebecca Solnit
- Yaşamanın Bedeli, Deborah Levy
- Seneler, Annie Ernaux
- Argonautlar, Maggie Nelson


Abone Ol

Deneme Motifleri - Haziran

Bu ayın kolaj görseli


Berrak Göçer'in söyleşi konuğu:

Çiler İlhan

İlhan'ın ilk kitabı Rüya Tacirleri Odası (Artemis Yayınları) 2006'da yayımlandı. Birbirine bağlanan öyküleriyle roman tadındaki ikinci kitabı Sürgün ise Everest Yayınları'nca 2010'da yayımlandı; 2011 Avrupa Birliği Edebiyat Ödülü'nü alarak yirmiden fazla ülkede basıldı. İlk romanı Nişan Evi'nin (Everest Yayınları, 2021) İngilizce baskısı (Engagement, Istros Books, 2024) EBRD Literature Prize 2025 kısa listeye girdi. Aynı romanın Hollandaca baskısı ise (Een Zandstorm Zeiden Ze, De Geus, 2024) saygın günlük gazete NRC tarafından 2024'ün En İyi Romanları arasında seçildi. Türkiye ve Hollanda Yahudisi bir babayla iki kızının Teşvikiye'de, Suriyeli bir mülteciyle karşılaşmasının hikâyesini anlatan, 1943'ten 2018'e, Amsterdam'dan Auschwitz'e, Halep'ten İstanbul'a uzanan romanı Hayattayız Madem 2023'te; son öykü kitabı Barıştıralım Sizi ise 2025'te yine Everest Yayınları tarafından basıldı.
Boğaziçi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Siyasi Bilimler Bölümü mezunu yazar pazarlama-iletişim-turizm sektörlerinde çalıştı; yazar ve editör olarak medyada görev yaptı. 2017'den bu yana Hollanda'da yaşıyor, serbest yazarlık yapıyor.


Söyleşi tarihi: 29.06.2026, Çevrimiçi

Ayın kitabı

Yaşamanın Bedeli

Deborah Levy · Çevirmen: Aslı Anar · 120 Sayfa · Everest Yayınları

Elli yaşımda, tam da kemiklerimin güçten düşmesinin gerektiği sırada fiziksel açıdan güçlendim. Enerjim vardı çünkü enerjik olmaktan başka şansım yoktu. Çocuklarıma bakabilmek için yazmak zorundaydım ve bütün ağır işler bana kalıyordu. Özgürlük hiçbir zaman bedelsiz değildir.

Yaşamanın Bedeli, Deborah Levy'nin Bilmek İstemediğim Şeyler kitabıyla başlayan "Yaşayan Otobiyografi" serisinin ikinci kitabı. Yazarın evliliği sona ermiş, annesi hayatını kaybetmiştir. Hayatını sil baştan kuracak olan Levy'nin geçindirmesi gereken bir ev, ilgilenmesi gereken iki kız çocuğu ve sürdürdüğü yazarlık kariyeri vardır; bir de elektrikli bisikleti. Deborah Levy toplumun bize atadığı rolleri eleştirerek geleneksel cinsiyet rollerinden ayrılmanın bedelleri üzerine düşünüyor. Gündelik hayata ve yaşadığı zorluklara kendine özgü mizah anlayışıyla yaklaşan yazar, iç dünyasının kapılarını sonuna dek açarak okuru dünyaya karşı tek başına giriştiği özgürlük mücadelesine tanıklık etmeye çağırıyor.

Deneme Motifleri - Mayıs

Bu ayın kolaj görseli


Berrak Göçer'in söyleşi konuğu:

Aslı Kotaman

Sinema ve medya alanında çalışan akademisyen ve yazar. Özellikle kadın temsilleri, kadınlık halleri, hafıza ve anlatı üzerine yoğunlaşmıştır. Derslerinde sinema, görsel kültür ve feminist kuramı merkez alır; güncel medya kültüründe görünürlük, yokluk ve güç ilişkilerinin nasıl kurulduğuna bakar. Uzun yıllara yayılan ders verme, araştırma ve proje yürütme deneyimi vardır; farklı dönemlerde uluslararası araştırma kurumlarında bulunmuştur.
Haftalık olarak farklı platformlarda yazılar yazar, bir radyo programının hazırlar ve sunar. Kitap ve akademik makale üretiminin yanı sıra deneme yazar. Çalışmaları akademi ile gündelik hayat kesişimindedir; teoriyi gündelik olanla temas ettiren bir çizgide ilerler. Halen çalışmalarına Almanya ve İtalya'da devam etmektedir.


Söyleşi tarihi: 01.06.2026, Çevrimiçi

Ayın kitabı

Kaybolma Kılavuzu

Rebecca Solnit · Çevirmen: Gökçe Gündüç · 192 Sayfa · Minotor Kitap

Yolunu değiştirmek, sınırların dışına çıkmak, eve farklı yollardan dönmek, kısacası kaybolmak keşfetme imkanı sunar. Rebecca Solnit edebiyatta, sinemada, haritalarda, doğada, renklerde, resimde, fotoğrafta, şarkılarda, yollarda ve hatıralarında dolanıyor. Kişisel tarihini büyü hikayelerle ilişkilendirirken ailesinin göçmen coğrafyasında kayboluyor; kaplumbağalarla, vaşaklarla, yılanlarla göz göze geliyor; papazlarla, punkçılarla karşılaşıyor; dağlarla, çöllerle yüzleşiyor, Hitchcock'un Vertigo filminden, Keats'in şiirinden, Woolf'un günlüklerinden, Dinesen'in hikayelerinden, Yves Klein'ın mavisinden, Benjamin'in denemelerinden izleri takip ediyor. O halde soru, nasıl kaybolunacağı. Hiç kaybolmamak, aslında yaşamamaktır; nasıl kaybolunacağını bilmemek sizi felakete sürükler… Önemli olan bütün dünyayı kaybetmek, onun içinde kaybolmak ve bütün bu aşamalardan ruhunu bulmaktır.

Deneme Motifleri - Nisan

Bu ayın kolaj görseli


Berrak Göçer'in söyleşi konuğu:

Sevengül Sönmez

YKY için Sait Faik'in bütün eserlerinin editörlüğünü yaptı, Sait Faik'in mektuplarını Karganı Bağışla adı altında yayımladı. Sabahattin Ali'nin öykülerinden oluşan seçkisi de Kamyon adıyla yayımlandı. Sabahattin Ali'nin yaşamöyküsü fotoğraflarla anlatan Bir Fotoğraf Camı, Fotoğrafını Bekliyorum ve 2018'de açılan Şehirlere Alışamadı sergilerinin küratörlüğünü yaptı.
Adalar Müzesi'nin edebiyat danışmanlığı, Sait Faik Müzesi, Diyarbakır Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi, Ziya Gökalp Müzesi küratörlüğünü de üstlendi.
Editör, çevirmen, yayına hazırlayan ve danışman olarak yayıncılık sektörünün pek çok alanında çalıştı. Bilgi Üniversitesi'nde edebiyat arşivi yöneticiliği yaptı ve Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü'nde editörlük dersleri verdi. Türkiye Yayıncılar Birliği bünyesinde editörlük eğitimleri düzenliyor.
2015-2016 Bahar sömestrinde Essen-Duisburg Üniversitesi'nde ders verdi. 2017'den bu yana Boğaziçi Üniversitesi'nde konuk öğretim görevlisi.


Söyleşi tarihi: 30.04.2026, Çevrimiçi

Nisan kitabı

Başkalarının Acısına Bakmak

Susan Sontag · Çevirmen: Osman Akınhay · 136 Sayfa · Can Yayınları

Modern hayatın temel özelliklerinden biri, dünyanın dört bir köşesinde yaşanan dehşeti uzaktan, fotoğraf aracılığıyla izleyebilmek için sayısız imkân sunmasıdır. Peki, dünyayı görme biçimimizin temel parçalarından birini oluşturan fotoğraf, bakanın gerçeklik algısını aşındırır mı? Bizden uzaktaki insanların acılarıyla hakiki bir bağ kurabilir miyiz?
Günümüzde bir klasik haline gelen Fotoğraf Üzerine kitabından yirmi yıldan fazla bir süre sonra yayımlanan Başkalarının Acısına Bakmak, görüntülerin kullanım biçimlerinin yanı sıra, şiddetin görsel temsilinin, savaş görüntülerinin ekran aracılığıyla sıradanlaşmasını, bunun çağdaş toplum üzerindeki etkilerini ve tehlikelerini soruşturuyor.

Deneme Motifleri - Mart

Bu ayın kolaj görseli


Berrak Göçer'in söyleşi konuğu:

Sırma Köksal

1964 yılında İstanbul'da doğdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi ve Edebiyat Fakültesi Felsefe bölümlerine devam etti. Birçok gazete ve dergide kitap yazıları ve denemeleri yayımlandı. Yayıncılık alanında çeşitli görevlerde bulundu.


Söyleşi tarihi: 30.03.2026, Çevrimiçi

Mart kitabı

Kendine Ait bir Oda

Virginia Woolf · Çevirmen: Berrak Göçer · 120 Sayfa · Can Yayınları

Edebiyat dünyasının feminist bir makalesi olarak adlandırılan Kendine Ait Bir Oda, kadın hareketinin elinden düşürmediği önemli kitaplardan biri olmayı başarıyor. Erkeklerin kadınlara uyguladığı baskının ve her zaman süregelen "Eşitlik" tartışmasının cevabını tarihten alıntılar yaparak yanıtlıyor. Kadın ve edebiyat" arasındaki bağlantıyı kurmaca bir yazıyla ve karakterleriyle anlatan Woolf, kadınların neden daha az şiir yazdığını veya neden erkekler kadar yaratıcı olamadığını anlattığı eserinde, tarihsel süreç içerisinde kadının toplumdaki yerini de ele alıyor. Kadınların dünyasına dair ilginç tespitleri, farklı bakış açılarını içeren eserinde Woolf, odasındaki duvarı verdiği cevaplarla örmeye çalışıyor ve şöyle sesleniyor kadınlara: "Para kazanın, kendinize ait ayrı bir oda ve boş zaman yaratın. Ve yazın, erkekler ne der diye düşünmeden yazın!"

```
Merhaba! 👋
Sorularınız için bize yazabilirsiniz...
ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.